Cumartesi sabahı saat 8’de yola çıkarak İstanbul-Edirne E-6 otobanından 2.5 saatte ulaştık Kırklareli’ne. Sadece küçük bir hafta sonu kaçamağı yapacağımız için şehre girer girmez konaklayacağımız tesisi buluyoruz,  eşyalarımızı odamıza bırakıp zaman kaybetmeden şehri keşfe başlıyoruz. İlk durağımız müze.

1894’te inşa edilen bina yıllarca belediye binası olarak kullanılmış ancak zamanla belediye için yetersiz kalınca 1993’te müzeye çevrilmiş.

Müzenin giriş katında sağ salon yönetim odası, soldaki salon ise tabiat salonu olarak dekore edilmiş. Bu salonda fonda kuş sesleri eşliğinde yabani tavşanlar, yırtıcı kuşlar, geyikler, yılanlar, ördekler ve kuğular sergileniyor.

Üst katta ise Kırklareli’nin tarihi çağlardaki yerleşim yerleri, buralardaki kazılardan çıkarılan heykeller, sikkeler,  insan iskeletleri ve süs eşyaları sergileniyor. Salonun küçük bir bölümünü de etnografya bölümü olarak ayırmışlar. Benim en çok ilgimi çeken kısım ise eskiden Kırklareli’nin Demirköy ilçesinde yer alan demir dökümhanesinin fotoğrafları ve buradan getirilen gülleler. İlçede büyük ve küçük olmak üzere iki dökümhane varmış. 1453 yılında İstanbul’un fethinde kullanılan topların güllelerinin dökümü burada yapılmış. Dökümhanede dönemin en ileri teknolojileri kullanılarak XV. yy. ortalarından XIX. yy. sonlarına kadar aralıksız üretim yapılmış.

Müzenin küçük bir de bahçesi var; burada da mezar taşları ve lahitler sergileniyor.

Müzenin karşısında 1640 yılında Karaca İbrahim Bey tarafından yaptırılan Kapan Cami var. Cami çok güzel kesme taştan yapılmış; ancak biz etrafını bir kez tavaf etsek de caminin adının yazılı olduğu küçücük de olsa bir levha veya tabela bulamadık. Yukarıda yazdığım bilgi ise Kırklareli broşüründen alınma.

Yolumuza biraz daha devam edip meşhur Tatsan helvacısına geliyoruz. İkram edilen helvaların tek tek tatlarına bakıp İstanbul’a götürmek üzere alışverişimizi de yaparak dükkanın yanındaki ara sokağa giriyoruz.

 Artık Kırklareli’nin tarihi evlerini gezme zamanı.

Yolun solunda önümüze çıkan eski bir kilise oluyor; ancak artık ne camları ne de çatısı var. Sadece dört duvar ve pencerelerinin ferforje motifleri kalmış. Yoldan geçen yaşlı amcaya buranın adını soruyoruz. Aldığımız cevap çok net: “Ne bileyim yavrum, eskiden Kırklareli’nde kırk kilise varmış, şimdi ise 3-5 tanesinin yıkıntısı var böyle.” diyor.

Yolumuza biraz daha devam edince eski vali konağı binasına geliyoruz, belli ki burası yakın zamanda restore edilmiş. Taba rengi boyası, kapısının önünde ihtişamlı sütunları, büyük camları ve ferforje korkulukları ile gerçekten çok hoş bir bina. Karşısında da eskiden valinin çay bahçesi. Bu çay bahçesinin yanından bir başka ara sokağa giriyoruz ve yolumuza Tevfik Fikret Y.İ.B.O. Pansiyonu çıkıyor, ancak şu an yurt olarak kullanılıyor.

Biraz ileride bir yıkık kilise daha. Önce bahçesine girmeye çekinsek de bir iki fotoğraf çekelim derken kilisenin merdivenlerinde poz verirken buluyoruz kendimizi. Alt kattaki merdivenlerin yapım tarzından da belli ki alt kat zamanında sarnıç olarak kullanılmış; şu an ise yıkılmaya terk edilmiş. Artık takip ettiğimiz bir rotamız yok, yönümüzü karşımıza çıkan tarihi evler belirliyor. Şimdi de Atatürk’ün Kırklareli’ne geldiğinde görüşlerini bildirdiği evin önündeyiz, kapısının yanındaki levhada 21 Aralık tarihi okunsa da zamanla silinmiş olduğu için yılını okumak mümkün değil.

Yayla Caddesi’nin karşısında yine birkaç tane eski taş ev var ve biri oldukça iyi durumda aslında; üzerinde 1908 tarihi yazıyor. Birkaç adım sonra da içinde çay bahçesi de olan Yayla Parkı’na geliyoruz.  Bir mola versek mi diye düşünsek de evlerin bizi çağıran sesine karşı koyamayarak gezmeye devam ediyoruz. Parkın bir tarafında Vali Faik Üstün İlköğretim Okulu (ki durumunu  söylemeye gerek yok, önünde yazan tabelaya göre şuan içeri girmek tehlikeli ve yasak) diğer tarafında da yine 1908 yapımı taş bir bina var. Burası çok güzel restore edilmiş taş kesme bir bina, aslen Kırklarelili olan İstanbullu bir işadamına aitmiş. İnsan bunca harap haldeki tarihi ev ve okulları gördükten sonra bir işadamı bu restorasyonu yaptırabiliyorsa diğer evler niye bu halde yıkılmayı bekliyor diye düşünmeden edemiyor…

Taş evin yanından merkeze doğru inerken yağmur bastırınca bu sefer mecburi molamızı veriyoruz. Eski yumurta pazarı Asmalı Kahve’de çay ve ıhlamurumuzu içerek kahvedeki yaşlı amcalarla sohbeti koyulaştırıyoruz. Çaylarımız da kahvecimizin ikramı, burada misafirlerin parası geçmiyormuş…

Yağmur dinince kahvedekilerle vedalaşıp sokak aralarından tekrar başladığımız noktaya geri dönüyoruz. Bu sefer karşımızda arasta.

Arasta (bedesten) (H.785 M.1383) Köse Mihalzade Hızır Bey tarafından yaptırılmış. İçerisi hac malzemeleri satan dükkanlara benziyor; başörtüler, tespihler, kolonyalar satılıyor. Arastanın hemen bitişiğinde tarihi Hızır Bey Hamamı yer alıyor, karşısında da Hızır Bey Camii (785).

Saat akşam 7 olduğunda hem yorgunluğumuzun hem de havanın kararmasının etkisiyle Kırklareli’nin meşhur köftelerinin tadına bakmak için köftecilerin yolunu tutuyoruz. 1,5 porsiyon köftelerimizi sipariş verip tabaklarımızdakileri silip süpürmüş olsak da tadına doyamıyor ancak bir porsiyon daha söylemeye utanarak nasılsa yarın da başka bir köftecide bu şölenin devamını getiririz diyerek işi kararında bırakıyoruz. Ancak herkese köftenin yanında bir de koyun yoğurdunun tadına bakmasını öneriyoruz .

Ertesi sabah kahvaltının ardından rotamız baraj gölü. Gölün etrafında lokanta ve bungalov tarzında kendin pişir kendin ye mekanları var. Biz gittiğimizde maalesef hava yağışlı olduğu için burada fazla kalamadık ama yaz aylarında pek keyifli olacağı kesin. Bugünkü programımızda Kırklareli’nin meşhur süt işleme tesisleri ile et kesim tesisleri gezisi var. Tesisler gayet temiz; hijyen kuralları gereği biz de önlük, bone ve galoşlarımızı giyerek gezimizi gerçekleştiriyoruz. Yetkililer  üretimle ilgili her bir aşamayı tek tek anlatıyorlar. İlgilenenler bu bilgileri internetten kolaylıkla bulabileceği için detaylarla sizleri sıkmak istemiyorum.

Akşamüstü istikametimiz ise şehir merkezine 35 km uzaklıktaki Dereköy  Bulgaristan sınır kapısı.

Biz iki güne ancak bu kadarını sığdırabildik ancak sizlere tavsiyemiz Kırklareli’ne birkaç gün daha ayırmanız. Çünkü Kırklareli’nin sadece merkezi değil çevre ilçelerdeki tarihi yapılar ve doğal güzellikleri de görülmeyi ve gezilmeyi hak ediyor.

Hardaliye:

Üzüm suyuna hardal ilave edilerek hazırlanan, kendine has tat ve kokusu olan alkolsüz bir içecektir. Kırklareli’nde eski dönemlerde üzümlerin iyice olgunlaştığı bağbozumu zamanında (Eylül, Ekim, Kasım aylarında) geleneksel yöntemler kullanılarak üzüm şırasını koruyabilme amacıyla üretilmiş bir içecektir.

Saplarından ayrılan üzümler (en çok tercih edilen üzüm cinsi Papazkarası, Alfons, Cardinal) hafifçe yıkandıktan sonra parçalanmadan alt kısımda tabanına yakın bir musluğu olan meşe fıçılara bir kat üzüm, bir kat taze vişne yaprağı ve parçalanmış siyah hardal tohumu olmak üzere fıçının ağzına 15-20 cm kalacak şekilde döşenir. Hardal, şıranın şarap ya da sirkeye dönüşmesini engeller. Belirli aralıklarla fıçının altındaki musluklardan şıra alınıp yeniden fıçının üzerine dökülerek devir işlemi yapılır. 15-20 gün sonra tortusundan ayrılması için süzülerek içecek olarak ikram edilir.

Hardaliye iştah açar, harareti keser, kuvvet verir, tam bir vitamin deposudur. Ayrıca tansiyonu dengelediği, kalp ve bağışıklık sistemi ile sindirim sisteminin güçlendirilmesine yardımcı olduğu bilinmektedir. 

Atatürk 1930′da Kırklareli’ne geldiğinde kendisine ikram edilen hardaliyeyi çok beğenmiş ve ulusal içecek haline getirilmesini istemiştir. Bağcılığı yeniden canlandırılmaya çalışılan Kırklareli’nde hardaliyeyi de ulusal içecek haline getirme çalışmaları devam etmektedir.

Kırklareli’nin Yakın Çevre İl ve İlçelere Uzaklığı:

Kırklareli – Edirne: 62 km

Kırklareli – Tekirdağ: 118 km

Kırklareli – İstanbul: 209 km

Kırklareli – Çanakkale: 234 km

Kırklareli – Ankara: 662 km

Kırklareli – Babaeski: 36 km

Kırklareli – Lüleburgaz: 59 km

Kırklareli – Vize: 56 km

Nerede Yenir:

Kırklareli’nin köftesi, peyniri, koyun yoğurdu, tahin helvası ve yaz helvası meşhur.

Helvayı Tatsan helvacısından almanızı tavsiye ederim. Tahin helvasının sade, kakaolu, antepfıstıklı, karamelli cevizli çeşitleri ile aromalı yaz helvası ve susam helvası mevcut.

Peynir, süt ve süt ürünleri için en meşhur 2 tesisten biri Alezer Süt İşleme Tesisleri diğeri ise Istranca Çiftliği Süt İşleme Tesisleri.

Köftecilik artık Kırklareli’nde bir sektör halini almış, ilde 60-70 tane köfteci var. Bu iş kolundan 250 civarında kişi geçimini sağlıyor. Köfte satışı Kırklareli’nde günde 1-1.5 tona ulaşıyor. Hatta Kırklareli’nde ‘köfte turizmi’ oluşmakta; hafta sonları yakın çevreden sırf köfte
yemeye gelenler var.

Dörtler Lokantası: Kasaplar Çarşısı No:11 Merkez / Kırklareli

Tel: 0 288 214 11 71  (Alkol var.)

Birtat Köftecisi: K. İbrahim Mah. M. Kemal Blv. No:13 Merkez / Kırklareli

Tel: 0 288 214 01 63 (Alkolsüz)

Küçük Mustafa Et Lokantası: Cumhuriyet Meydanı Dingiloğlu Parkı Karşısı Kırklareli

Tel: 0 288 214 21 23 (Alkol var.)

Nerede Kalınır:

Grand Şampiyon Hersekli Otel ( 2 yıldızlı) : Fevzi Çakmak Bulvarı Kırklareli Tel: 0 288 212 21 88

Best Otel Bilgiç (2 yıldızlı) : K. İbrahim Mah. Dere üstü Sok. No:1 Kırklareli Tel: 0 288 214 46 71 – 0 288 214 32 63

Akkuş Kaya Otel ( 2 yıldızlı) :  Karaca İbrahim Mah. Arpalı Aşağı Pınar Turist Yolu Kırklareli Tel: 0 288 214 12 31 – 0 288 214 40 20

Ayrıca il merkezinde Öğretmenevi, DSİ tesisleri ve Orman Müdürlüğü’nün misafirhanesi bulunmaktadır.

Kilise, Havra ve Manastırlar:

* Vize Gazi Süleyman Paşa Camii (Küçük Ayasofya Kilisesi)

* Kıyıköy Aya Nikola Manastırı

* Vize Mağara Manastırları

* Koyun Baba Kilisesi

* Vize Havrası (Hasan Bey Camii)

Tiyatro, Kale, Sur Kalıntıları:

* Antik Bizye Anfi Tiyatrosu

* Yoğuntaş ( Poloz) Kalesi

* Koyva Kalesi

* Vize Kalesi

* Kıyıköy Kalesi

* Pınarhisar Sur ve Kale Kalıntıları

* Seyfioğlu Tabyası ve Taş Tabya

Köprü ve Su Kemerleri:

* Babaeski Köprüsü: 1633

* Sinanlı Köprüsü: 16. yy

* Sokullu Köprüsü: 1569

* Küçük Köprü: 1569

* Lüleburgaz Büyükkarıştıran Su Yolları: 1569

Tursitik Yerler:

* Kıyıköy (Midye)

* İğneada

* Dupnisa

* Vize

* Pınarhisar

* Kaynarca (Yene)

Bunları Biliyor Musunuz?

*Kırklareli’nin son arkeolojik kazılara göre 7000 yıllık bir tarihi olduğunu,

* Türk gölge oyununa adını veren Karagöz’ün Kırklarelili olduğunu,

* Avrupa’nın en eski çiftçi yerleşim yeri olduğunu,

* Trakya Bölgesi’nin turizme açılan ilk ve tek mağarası (Dupnisa Mağarası’nın) Kırklareli sınırları içinde olduğunu

biliyor musunuz?

YÖRESEL HATAY YEMEKLERİ

1991 yılında 4 ortak ile birlikte kurdukları lokantayı şu an Metin Tansal tek başına işletiyor. Bu lokantanın oluşum hikayesi de biraz değişik. Önce şehrin merkezinde yer alan bu eski taş bina bulunmuş ve burada ne iş yapabiliriz diye düşünülmüş. Metin Bey bundan önce tekstil ile uğraştığı için yine benzer bir iş koluyla uğraşmayı düşünmüşler ancak binanın konumu ve yapısı buna elverişli olmayınca bu fikirden vazgeçilmiş. Yapılan araştırmalardan sonra bu bina için en uygun olanın burada bir lokanta açılması ve Antakya’ya özgü yöresel yemekler sunulması olduğuna karar verilmiş. O günden beri amaçları, o zamanlar sadece evlerde yapılan Antakya yemekleri ile hem Antakya halkına hem de yerli-yabancı turistlere sultanlara layık sofralar hazırlamak.

Sultan Sofrası’nda hem öğle hem de akşam yemeği servisi var. Akşam 22.00’ye kadar açık ancak alkol servisi yapılmıyor. Yer döşemesinden masa sandalyesine kadar temiz bir esnaf lokantası görünümüne sahip lokantanın 25 personeli ve toplam 100 kişilik kapasitesi var. Eğer Antakya’ya gitmeyi ve Sultan Sofrası’nın yemeklerinin tadına bakmayı planlayanlar varsa hemen belirtelim lokanta pazar günleri ve dini bayramların ilk iki günü maalesef kapalı; ancak yiyeceğiniz yemekler inanın tatilinizi Sultan Sofrası’nın açık olduğu günlere göre planlamanıza değer.

Haftalık olarak hazırlanan yemek listesi ile o hafta sunulacak yemekler önceden belirleniyor. Oruk, sac oruğu, börek, döner, iskender ve ızgara çeşitleri ise her gün menüde yer alıyor. Metin Bey yöresel yemeklerin yanında dönerleriyle de iddialı olduklarını özellikle belirtiyor. Bizim gittiğimiz hafta pazartesi günü menüde yoğurt aşı, parmak kebap, sultan sarma, kuzu fırın, aşur, firik pilavı, tavuk fırın, yaprak sarma, kabak oturtma, soslu makarna, kuru fasulye ve ıspanak kavurma vardı.

Biz yemeğimize yoğurt aşı adlı çorba ile başladık. Yoğurt aşı tuzlu yoğurt kullanılarak yapılıyor. Tuzlu yoğurt Hatay’da birçok yemek yapımında, genellikle de çorbalar ile buğday ve sebze ile hazırlanan yemeklerde kullanılıyor. Keçi sütünden yapılan yoğurt içine tuz da ilave edilerek sürekli karıştırılarak pişiriliyor. Lor peyniri veya çökelek kıvamına gelince kalıplara basılıyor. Yemeklerde kullanılacağı zaman soğuk suda eritilerek yemeğe ilave ediliyor. Yoğurt aşı çorbasını hiç içmediyseniz gözünüzün önüne bir tabak yayla çorbası getirin, içine küçük bulgur köfteleri ile bol cevizli haşlama içli köfte ilave edin. Nasıl? Beğendiniz mi?

Yoğurt Aşı

Ara sıcak olarak ıspanaklı börek, kaytaz böreği,  oruk, biberli ekmek ve katıklı ekmek servis ediliyor. Ispanaklı börek; tuzlu yoğurt, çökelek, ıspanak, soğan, çeşitli baharatlar ve pul biber ile hazırlanıyor, gül börek şeklinde servis ediliyor. Kaytaz böreği; et, soğan, domates, nar ekşisi, karabiber, baharatlar ile malzemesi hazırlanıyor, mayalı hamurun üzerine bu malzeme konularak mini pizza görünümünde servis ediliyor.  Oruk veya şam oruğu hepimizin bildiği adıyla içli köfte. Bu yörede bir de sac oruğu var. O da malzeme olarak içli köfteyle aynı, ancak köfte şeklinde değil de 13-14cm. çapında tepside yapılmış hali. Biberli ekmek görüntü olarak lahmacuna çok benziyor ama üzerindeki malzeme kıyma yerine küflü çökelek, biber, biber salçası, soğan, susam ve baharatlarla hazırlanıyor. Katıklı ekmeğin iç malzemesi ıspanak ve Antakya yöresine has küflü çökelek ile hazırlanıyor; hamuru malzemeyi örtecek şekilde kapatılıp üzerine zeytinyağı sürülüyor ve odun ateşinde pişiriliyor.

Katıklı Ekmek	Kaytaz Böreği

Sac Oruğu	Oruk

Humusu artık herkes biliyordur diye düşünerek yapılışını anlatmıyorum ancak servis şekli muhakkak görülmeli; tabağın kenarlarına salatalık turşusu, domates, acı biber turşusu sıra ile dizilmiş, tabağın ortasına ise pul biber, kimyon ve maydanoz ile süslemeler yapılmış. Bir de incecik sarılmış zeytinyağlı yaprak sarmalarından sipariş vermelisiniz, eminim tadı birçok yerde yediğinizden çok daha güzel. 

Humus	Zeytinyağlı Yaprak Sarma

 Gelmeden önce okuduğum yazıların birkaç tanesinde meyan kökü şerbetinden bahsedildiği için ben meyan kökü şerbetini denemek istiyorum, ancak öğreniyorum ki Sultan Sofrası’nda sadece ramazan ayında bu şerbet yapılıyormuş L Biz de içecek olarak şalgam sipariş ediyoruz. Meyan kökü şerbeti denemek isteyenler için bir ipucu da verelim;  bu şerbet genellikle buzlu olarak içildiği için esas yaz aylarında satılıyor. Eğer şansınız varsa mevsim ne olursa olsun Uzun Çarşı’da seyyar satıcılarda bulmanız da mümkün.

Parmak Kebabı	Tepsi Kebabı

Antakya’ya gelince bu kadar kısa sürede bu zengin mutfağın her yemeğinin tadına bakamayacağımızı biliyoruz;  bu yüzden menümüzü olabildiğince genişletmek için ana yemekler ortaya servis ediliyor ve hepimiz paylaşarak tabaklarımıza alıyoruz. Yemeklerimiz etli aşür, firik pilavı, tepsi kebabı, parmak kebap ve kağıt kebabı.

Etli Aşur	Firik Pilavı

Etli aşur; et, nohut, buğday dövülerek içine biraz da dövülmüş biber ilave edilerek hazırlanıyor, üzeri ceviz ile süslenerek servis ediliyor. Bazılarımız bu yemeği gittikleri yörelerde keşkek adıyla tatma fırsatını bulmuştur sanırım. Zaten keşkek ile etli aşur birbirine lezzet ve görünüm olarak çok benzer ve ben ikisinin de tadına bayılıyorumJ  Firik pilavı ise görüntü açısından bana en ilginç gelen yemeklerden biri, rengi hafif yeşilimsi. Firik, buğdayın olgunlaşmamış, henüz yeşilken olan haline verilen isim. Firik pilavı da firik, firiğin %10-15’i oranında bulgur ve içine biraz da nohut katılarak hazırlanıyor. Parmak kebabı, tepsiye önce parmak şeklinde kesilip kızartılmış patlıcanlar, bunların üstüne de özel olarak soslanmış ve baharatlanmış et konularak pişiriliyor. Tepsi kebabı ve kağıt kebabının malzemeleri aynı, sadece pişiriliş şekli farklı. Her ikisinde de et bıçakla 30 dakika kıyılıp baharatlarla terbiyeleniyor ve kıyma kıvamına getiriliyor. Tepsi kebabı isminden de anlaşılacağı üzere küçük bakır tepsilerde pişirilirken, kağıt kebabı altına yağlı kağıt konularak fırına veriliyor. Tepsi kebabının üzerine domates sosu konduğu için biraz daha sulu ve bana göre daha lezzetli ama kağıt kebabı da domates tadından hoşlanmayanlar ya da eti biraz daha kuru tercih edenler için önerilebilir.     

Kağıt Kebabı

Ve artık yemeğe son noktayı koymak gerek: Tatlı ve kahve zamanı J Tatlı çeşitlerimiz; künefe, kaymaklı ekmek kadayıfı, zeytin tatlısı, kabak tatlısı ve ceviz tatlısı. Zeytin tatlısı pek benim damak tadıma uymasa da künefe Antakya’da yediklerimin en güzeli. Metin Bey hemen bir açıklama yapıyor: “Bu ev künefesi.”   

Künefe	Kireçte Kabak Tatlısı

Zeytin Tatlısı	Ceviz Tatlısı

Metin Bey’e yemeklerin lezzetinin sırrını sorduğumuzda kendinden gayet emin olarak cevaplıyor bizi: “Malzemenin iyisini kullanırsanız her yemek lezzetli olur. Bir de unutmayın ki her şey mevsiminde güzeldir” Mesela bizim bildiğimiz kekik ile aynı familyadan olan zahter yörenin dağlarında yabani olarak mart ayından mayıs sonuna kadar yetiştiği için menüde sadece bu üç aylık sürede yer alabiliyor. Yemeklerde sadece tereyağı ve zeytinyağı kullanılıyormuş. Ayrıca nisan ayından tüm kışlık zahire hazırlanıyor. Yine her şey mevsiminde güzel prensibiyle Sultan Sofrası’nda kuru patlıcan ve kuru biber dolması yapılmıyor.

 Sultan Sofrası’nda yemekler bizim yediklerimizle kısıtlı değil tabi; mumbar, semirsek, kabak borani, ekşi aşı, sultan sarma, ıspanak borani, keşşir, keşşirden yapılan havuçlu pilav gibi daha birçok farklı yemeğin tadına bakmanız mümkün.

 Size fiyatlarla ilgili fikriniz olması açısından da birkaç örnek vermek istiyorum. Sultan Sofrası’nda fiyatlar oldukça makul: Kaytaz böreği ve biberli ekmek 1,5 tl, katıklı ekmek 3 tl, firik pilavı ve havuçlu pilav 3 tl, kağıt kebabı ve tepsi kebabı 9 tl, Adana kebap ve kuşbaşı 6 tl, tüm tatlı çeşitleri 3,5 tl.

 Antakya, lezzetli yemekleri ile olduğu kadar bölgedeki tarihi yerleşim yerleri,  dini ve kültürel zenginlikleriyle de son zamanlarda turizm açısından yıldızı parlayan kentlerimizden. O yüzden Antakya gezimizle ilgili ayrı bir yazı yazacak olsam da şehre gittiğinizde görülmesi gereken yerlere bu yazının sonunda da kısaca değinmeden geçemeyeceğim:

      Şehir Merkezinde;

• Antakya Mozaik Müzesi
• St. Pierre Kilisesi ve hemen yanında Haron (Cehennem Kayıkçısı)
• Habib-i Neccar Camii
• Ortodoks Kilisesi
• Ulu Cami
• Katolik Kilisesi
• Havra
• Eski Antakya Evleri
• Uzun Çarşı

Yakın Çevre;

• Seleukeia Pieria Antik Kenti (Çevlik)
• Titus Vespasianus Tüneli
• Kaya Mezarları ( en ünlüsü Beşikli Mağara adıyla anılan mezar ve mağara)
• Dor mabedi (yıkık durumda)
• Harbiye ve Çevresi
• St. Simeon Manastırı
•  Antakya Kalesi ve surlar
• Vakıflı Köyü: Şirin bir Ermeni köyü. Her yıl Ağustos ayının 2. pazarı Hıristiyanlarca kutsal kabul edilen Meryem Ana Yortusu (Ermeniler arasında buna Üzüm Bayramı deniyor) kutlanıyor.  

SULTAN SOFRASI

 Adres: İstiklal Cad. No: 20/A Antakya-HATAY

Tel: 0 326 213 87 59 – 214 46 25

Sevgi ve Afiyetle Kalın

Neval Ferit

1851 

“Kuşaktan Kuşağa Değişmeyen Lezzet”

Isparta’da kebap kültürünü temsil eden köklü firmalardan biri olan Kebapçı Kadir, 1851 yılından bu yana müşterilerine hizmet veriyor. “Hafız Dede” tarafından kurulan müessesenin günümüzde işletmeciliğini ailenin 4. kuşak üyesi Hüseyin Açıkalın  yapmakta.

Biz de Ocak ayında gittiğimiz Isparta’dan Kebapçı Kadir’e uğrayıp onun eşsiz lezzetlerini tatmadan dönmek olmaz dedik… Kebapçı Kadir’in favori lezzetleri Isparta Fırın Kebabı, Kabune Pilavı, Isparta Şiş Köftesi, İrmik Helvası ve Üzüm Şırası.   

Hüseyin Bey bizim için sofrayı donatıp tüm samimiyetiyle her yemek hakkında da uzun uzun bilgiler verdi.

Isparta Fırın Kebabı:

Doğal ortamlarında yetiştirilen hayvanlar mezbahadan geldikten sonra böbrek yağları ve kan damarları temizlenir. Çiğ et şişlere takılıp fırının içinde duvara dik olarak sıralanır.  Çalı kökü odunuyla önceden yakılıp ısıtılan fırında 2 saat alevde 1 saat de kor ateşte olmak üzere 3-3,5 saat pişirilir. Pişirme sırasında fırına bakır sahanlarda su konularak buharlaşması sağlanır ve hem buhar hem ateş sayesinde fırına konulan çiğ et pişip kebap haline geldiğinde %50 fire vermiş olur. 

Hüseyin Bey fırından çıkan nar gibi kızarmış kuzu etini bakır tabaklarda pide veya lavaş ekmeği üzerinde servis yapıyor. Benim gibi kırmızı et konusunda problemli olan, yağlıysa yemem, koyun etiyse kokar diyen biri için bile tadına doyulmaz bir lezzetti

Kabune Pilavı:

Tatlı soğan halka halka doğranıp karabiber ve tuz ile ovularak bakır kazanların altına konulur. Üzerine haşlanmış nohut ilave edilir. Nohutun üzerine önceden haşlanmış kuzu kaburgalarının etleri didilerek konulur. Bunun üzerine de bire bir buçuk ölçeğinde pirinç ve et suyu ilave edilerek sac ayağında üzüm asmasının çırpısıyla hızlı ateşte 15 dakika içerisinde pişirilir. Suyunu çekmiş ve pişmiş olan pirinç ocaktan indirilmeden önce üzerine kızartılan tereyağı dökülür. Daha sonra ocaktan indirilerek dinlendirmeye alınır.

Servis yaparken porselen çorba kasesine en altta nohut ve et, üstüne de pirinç konuluyor ve kase ters şekilde servis tabağına kapatılıp et ve nohut üzerine gelecek şekilde servis ediliyor.

Kabune pilavının bir de hikayesi var: 

Yüzyıllar öncesi küçük Isparta şehrinde gelin ile kaynana gezmeye gider, akşam saati olup eve geç kalırlar. Hazırda bir yemek yoktur ve kaynana telaşlanır. Gelin “merak etme ana, hemen hallederim” der. Mutfakta tel dolabın içerisinde bir gün öncesinden kalan haşlanmış etli nohut yemeği vardır. Hemen soğan doğrayıp bir kazana koyar, üzerine de et ve nohutu ilave eder. Pirinç ve et suyunu da ilave ettikten sonra sac ayağında üzüm asmasının çırpısı ile 5 dakikada pişirerek kapağı ile birlikte yemek tablası olarak kullanılan zinini üzerine bakır kazanı koyar. Akşam yemeğinde kapağı ilk açan kaynana gördüğü pilavın şaşkınlığı ile “GIBUNE” (kız bu ne) der ve o günden beri bu pilav zamanla ismi biraz değişerek “kabune” olarak anılır. Çabuk pişmesi ve doyurucu bir yemek olması ile günümüzde kabune pilavı hala düğünlerde, mevlütlerde ve toplu yemeklerde ikram edilmektedir. 

Üzüm Şırası:

Yörenin Siyah Dimlit üzümleri kurutulup çöpleri ayrıştırıldıktan sonra yarım kazan su içinde şişinceye kadar kaynatılıyor. Kaynama esnasında kazanın içerisine tülbent içinde mersin yaprağı, karanfil ve tatlı kabık konuluyor. Üzümler kaynayarak şiştikten sonra üzerlerine şeker takviyesi yapılıp şerbet haline getiriliyor. Müşterilere sunulurken kalaylı bakır kaplarda şerbet ve üzüme su ilave edilerek soğutulmuş olarak servis ediliyor. Kebap ve kabune pilavının yanında içtikçe içinize ferahlık katan yedikçe yedirten bir lezzet

 Isparta Şiş Köfte (Görüntüsü hepimizin bildiği Adana kebabını andırıyor olsa da  Adana kebabına göre daha az yağlı ve daha lezzetli, Adanalılar duymasın :) )

İrmik Helvası:

Sıfır numara sarı irmiğin hakiki tereyağı ve kunar (çam fıstığı) ile büyük bakır kazanlarda mangal kömürü ateşinde kaynatılıp belirli bir kıvama gelinceye kadar hiç ara vermeden ahşap küreği ile karıştırılarak pişiriliyor. Ayrıca başka bir bakır kapta şeker ve su ile şerbet kaynatılıyor. Hazırlanan helvanın belirli bir kıvamdan sonra üzerine kaynatılan şerbet ilave edilip kaynatmaya biraz daha devam ediliyor. Daha sonra ateşten alınan helva dinlendirilmeye bırakılıyor. Servisi isteğe göre soğuk ve sıcak olarak yapılıyor. Biz helvamızı ılık olarak yerken mis gibi süt tadı alsak da Hüseyin Bey bunun helvanın içine konulan hakiki tereyağdan kaynaklandığını, aslında helvanın içinde süt olmadığını söylüyor.

Valla bizler bu lezzetlerin tadına doyamadık. Isparta’ya yolu düşen herkese  Kebapçı Kadir’e uğramadan ve bu lezzetli yemeklerin her birinin ayrı ayrı tadına bakmadan dönmemelerini tavsiye ediyoruz.

Adres: Ulucami Yanı Valilik Arkası

Kebapçılar Arastası No:8 ISPARTA

Tel: 0 246 218 24 60 – 0 246 212 17 71                                                                       

                                                                                                                                 Sevgi ve Afiyetle Kalın

                                                                                                                                           Neval Ferit

1940’lı yıllarda Mersin henüz bir sahil kasabası iken Balıkçı Yaşar’ın kurucusu Haydar Okan oltası ile tuttuğu balıkları Mersin sokaklarında gaz ocağında pişirip ekmek arası yaparak satarmış. Birkaç yıl kaldırımlarda balık ekmek sattıktan sonra kendisine küçük bir dükkan kiralayarak bugünkü Balıkçı Yaşar’ın temellerini atmış. Zamanla bu dükkanın etrafındaki birkaç dükkanı da satın alıp 1945 yılında da eniştesi Hasan Pakalınlı ile ortak olarak işleri iyice büyütmüşler.

Balıkçı Yaşar her gün açık. Hem kapalı salonu hem de sokağa attığı masaları ile müşterilerine hizmet ediyor. Kapalı salon 100 kişi, açıktaki masalar ise 50 kişilik kapasiteye sahip. Öğlenleri başlayan servis kış akşamları 23.30-24.00’e kadar, yaz akşamları ise 01.00’e kadar devam ediyor. Bu saatlere kadar açık olan bir balıkçıda tabii ki içki servisi de yapılıyor. Günde 50-60 kilo balık satılan bu mekanda kış günlerinde 150, uzun yaz günlerinde ise 250 kişi ağırlanıyor. Ayrıca dışarıya paket servis de yapılıyor. Mekanda hafta içi 6-7 personel çalışırken hafta sonları tüm ortaklar gelip personele yardım ediyor.

Şu an şubeleri yok; 2 ay öncesine kadar Mezitli’de bir şubeleri varmış ancak pek ilgilenemedikleri için kapatmışlar.

Menüde levrek, çupra gibi balıklar yer alsa da en çok satılan balık barbun. Balıklar Taşucu ve Silifke’den geliyor. Unlanarak kızartılan barbunlar özellikle söylemeniz durumunda mısır unuyla da kızartılabiliyor. Balıklar bol yağda kızartıldığı için çok fazla yağ emmiyor. 1 kilo balık 7 kilo yağda kızartılıyormuş.

Balık servisiyle birlikte siz daha söylemeden bir tabakta limon ve soğan bir tabakta da turşu acı biberler geliyor. Eğer ortaya salata söylemediyseniz tabağınızın yanında boşuna çatal ya da bıçak aramayın. Balık elle yenir düşüncesiyle masalara önceden çatal-bıçak koymuyorlar.

İstanbul fiyatlarına alışık olanların inanmaları zor olsa da fiyatlar için de bir-iki örnek verelim: Barbunun küçükleri 6 tl, biraz daha iri olanlarının porsiyonu 8 tl, çupra ve levrek 9 tl, bira 3 tl, rakının dublesi 6 tl.

Bugün Balıkçı Yaşar’ın sloganı: Efsane İsim Mükemmel Lezzet.

Mersin’de lezzetli ve taptaze balıkları uygun fiyata yemek isteyen herkese tavsiye edilir

BALIKÇI YAŞAR

Adres: Çankaya Mah. 4701 Sok. No:6/B
Balık Pazarı Mersin

Tel: 0 324 238 38 83

Sevgi ve Afiyetle Kalın,
Neval Ferit

Asmaaltı 120-130 kişilik salonuyla öğle saatlerinde 12.00-12.30 gibi müşterilerini ağırlamaya başlıyor ve akşamüstü 18.00-18.30 gibi servisi bitiriyor. Akşamları açık olmasa da cumartesi pazarları ile ramazan bayramında açık; kurban bayramının ise ilk 2 günü kapalı, 3.gününden itibaren hizmet vermeye başlıyor.

15 kişilik personeli ile Asmaaltı her gün en az 100 kişiye hizmet ediyor, ayrıca dışarıya da paket servis hizmeti veriyorlar.

Gelenlerin en çok tercih ettiği Adana kebap olsa da menüde Adana kebabın yanı sıra beyti, tavuk şiş, kuşbaşı, külbastı, patlıcan kebap, lahmacun, peynirli pide de yer alıyor. Salata çeşitleri menüde yazılı değil; onlar masaya oturduğunuzda siparişiniz ne olursa olsun siz söylemeden zaten masanıza getiriliyor.

Biz masaya yerleşir yerleşmez garsonlar tarafından masamız taptaze salata çeşitleriyle donatıldı: Ezme salata, mevsim salata, patlıcan salata, rengarenk soğan salataları, cacık, maydanozlarla süslenmiş közde kök biber, ayrı bir tabakta taze maydanoz ve taze nane.

Salatalara bakarken akmaya başlayan ağzımızın suyunu silemeden fındık lahmacunlarımız ve peynirli küçük pidelerimiz geldi sofraya. Peynirli pidemiz, lezzetini içine konulan taze koyun peyniri, ince kıyılmış soğan ve dereotu ile hazırlanan harçtan alıyormuş.

Asmaaltı’nda sulu yemek çıkarılmıyor, sadece kebap yapılıyor. Alkollü içki servisleri yok; gazlı içecekler, ayran ve şalgam var. Bizim tercihimiz şalgam oluyor. Şalgamlar açık şalgam, eski su şişelerine doldurularak masalara servis ediliyor.

Veee beklenen an: Adana kebaplarımız masamızda yerlerini alıyor Adana kebabın servis ve sunumu çok sade; lezzetine güvendiklerinden öyle süsle püsle uğraşmaya gerek duymuyorlar. Tabaklara pembe kağıtlar serilmiş, üzerine dilimlenmiş lavaşlar, lavaşın üstünde kebap, kebabın üstünde 2 adet közlenmiş biber ve yanında 2’şer adet közlenmiş domates. Kebabımızdan parçalar koparıp hemen lavaşın arasına sarıyoruz ve başlıyoruz on parmak yemeğe  Adana kebap gerçekten çok lezzetli, eh dedik ya her gün yüzlerce kişi geliyor diye, bu insanlar yıllardır yanılıyor olamaz değil mi?!

Sohbetimiz sırasında Adana kebapların koyun etinden yapıldığını öğreniyoruz. Ben “Ustam sırf koyun biraz ağır kaçmaz mı? Dana etiyle karıştırmıyor musunuz?” diye sorduğumda Mustafa Usta’nın cevabı kesin: “ Dana eti girdi mi kebap olmaz efendim.”

Masaya ilk oturduğumuzda masa örtüleri dikkatimi çekmişti. Masaların üzeri saman kağıdıyla kaplı. Saman kağıtlarının altında ise yine krem renkli kalın muşamba örtüler var. Bunun nedenini anlamam için önce peynirli pidelerimizi, sonrasında da kebaplarımızı yerken her ısırışımızda tabağa akan yağları kendi gözlerimle görmem gerekiyormuş. Masalarda bıçak servisi de yapılmıyor. Zaten kebabı pidelere sararak yiyince bıçağa mıçağa da gerek kalmıyor. Biz yine de ilk defa gideceklere bir uyarıda bulunalım: Üzerinize açık renkli kıyafetler giymeseniz iyi edersiniz, zira söylenene göre bu şekilde yemeği beceremeyip buradan elbiselerinde lekelerle çıkan çok İstanbullu varmış  :)

Saat 12.30 olunca müşteriler akın akın gelerek salonu doldurmaya başlıyorlar. Biz de iyi ki erken gelip Hakan Bey’le rahat rahat sohbetimizi edip notlarımızı almışız diyoruz. Biraz daha geciksek konuşmaya fırsatımız olmayacakmış, çünkü müşteriler artınca Hakan Bey de kalkıp servise yardım ediyor.

Müşteri kitlesi için yapılacak bir tanım yok, buraya Adana’daki herkes geliyor. Şöyle bir masalara baktığımızda takım elbiseli iş adamlarından başörtülü teyzelere, 30-35 yaş arası genç bayanlara kadar herkes burada.

Kebaplarımızı da bitirip artık iyice doyduğumuzda hala masadaki yeşilliklerin yarısının tabaklarda durduğunu görüyorum. İstanbul’da arasak zor bulabileceğimiz bu taptaze maydanozlar ile naneleri tabaklarda bıraktığımıza üzülüyorum ama kalmasın diye kendimi zorlasam da maalesef bir iki lokmadan fazlasını yiyemiyorum

Gelelim fiyatlara: Adana kebap 8 TL, beyti 10 TL, şalgam 1 TL, gazlı içecekler 2 TL.

Asmaaltı’nda yerdeki seramiklerden masa ve sandalyelere kadar her şey “biz orta sınıf bir lokantayız” dese de kebapların lezzeti 5 yıldızlı

Adana’ya gittiğinizde görmeniz ve gezmeniz gereken yerler hakkında kısa bir bilgi vermeden bu yazıyı bitirmek istemiyorum. Bizim Adana’yı gezmek için bu sefer yalnız 1 günümüz olduğu için sadece şehir merkezindeki önemli yerleri gezebildik; şehir dışındaki yerlere vaktimiz olmadığı için uğrayamadık. Görmediğim yerler hakkında yanlış ya da eksik bilgi vermek istemediğim için aşağıda sizlere sadece şehir merkezinde yer alanları sıralıyorum.

Adana Şehir Merkezinde;

* Arkeoloji Müzesi
* Etnografya Müzesi
* Ulu Cami
* Taş Köprü
* Büyük Saat Kulesi
* Bahri Paşa Çeşmesi
* Merkez Sabancı Camii (Türkiye ve Ortadoğu’nun en büyük camisi)
* Atatürk Bilim ve Kültür Müzesi
* Eski Adana Evleri ve Mahalleleri
* Yağ Camii
* Hasan Ağa Camii
* Bebekli Kilise (eskiden şehirde bulunan 7 adet kiliseden ayakta kalan tek kilise)
* Baraj Gölü ve Sevgi Adası

ASMAALTI KEBAP & LAHMACUN SALONU

Adres: Alidede Mah. Alidede Sokak
No:12 (Yağ Camii Civarı) Seyhan / ADANA

Tel: 0 322 351 32 15

* Lezzet Tutkunları hakkında her türlü öneri ve eleştirileriniz için:
lezzettutkunlari@gmail.com

Sevgi ve Afiyetle Kalın
Neval Ferit